Een nieuw verdrag voor de E.U. in 2008

Europa blijft een samenwerking van landen. De structuur moet dat uitdragen dus de ministerraden hebben het laatste woord. Wij willen een hoge gekwalificeerde meerderheid: 21 van de 27 landen moeten het eens zijn. Europa moet overtuigend zijn.

Het heet geen Grondwet, misschien een basisverdrag of het Verdrag van Berlijn. Deel 3 van de verworpen grondwet hoeft er niet in want dat ligt allemaal al vast in de voorgaande verdragen. Deel 2 met de burgerrechten hoeft er niet expliciet in want dan wek je de stelling dat Europa die rechten moet waarborgen wat weer die superstaat inhoudt. Misschien is het genoeg om te verwijzen naar de mensenrechten opgenomen in de Kopenhagen criteria.

Blijft over deel 1, de instituties: De ministerraden krijgen de wetgevende rol. De Europese Commissie heeft de uitvoerende rol. Daaronder zit het ambtenarenapparaat, Eurobank enz. Het EU parlement krijgt veelal de rol van de Eerste Kamer in Nederland. Zij moet wetten controleren en goedkeuren. Zij mag individuele commissarissen naar huis sturen en openbaarheid van stukken opeisen. Het parlement heeft ook de belangrijke rol van een forum. Daar komen de landen bijeen om ideeën en informatie uit te wisselen. Daar gebeuren alle denktanks, onderzoeken enz. om de ministerraden feitelijk te informeren en om te adviseren over het Europese perspectief.

In het verdrag moet duidelijk staan waar Europa wel over gaat: economie, de markt, milieu, buitenlands beleid. Zelfs op dit laatste terrein zijn wij niet bang om het veto op te geven. Als 21 van de 27 landen het goed vinden, dan zullen wij het toch ook goed vinden? Elk land houdt zijn eigen minister voor het buitenland. Die kan altijd voor het land praten.  

Waar gaat de EU niet over? De rest. Inclusief mensenrechten. Waarom? Niemand twijfelt over zaken als marteling maar mensenrechten houdt veel in wat heel genuanceerd is en juist bepalend voor een land, van abortus en euthanasie tot stemplicht en justitie. Teveel kan daarmee opgeëist worden. En het is toch niet grensoverschrijdend? Mensenrechten vallen nu onder een ander verdrag: het EVRM (het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens). Dat is gescheiden van de EU maar het werkt goed en dat kunnen wij het beste zo laten.

Om het verlies van het veto te compenseren hebben wij een nieuw begrip nodig: de onthouding. Als een land iets echt niet wil dan ze gewoon niet mee aan een bepaalde regel. Europa kan wel verder. Het oponthoud van het veto is er niet meer.  De EU vindt dit heel eng, natuurlijk, maar zij hoeft niet bang te zijn dat een onthouding te licht zal gebeuren. Er is altijd heel veel druk op een land om mee te doen: de interne markt, al het geld en lobbyen van Brussel en druk van de andere landen. Als ondanks dit alles, een land niet wil dan is daar een goede reden voor. Brussel moet ermee leren omgaan dat haar macht niet onbeperkt is.

Zo’n verdrag maakt Europa bestuurbaar genoeg om slagvaardig te zijn maar waarborgt tegelijkertijd de landelijke soevereiniteit en culturele identiteit.