Basiszorgverzekeraars deprivatiseren

De publieke zorg in Nederland ligt al jaren in crisis. Haar grootste probleem is een structurele kloof tussen de oorspronkelijke ethiek van de zorg en het vertalen naar de werkelijkheid ervan.

De oorspronkelijke ethiek is een ideaal van het socialisme. Wij, de samenleving, zullen zorgen dat iedereen toegang heeft tot medische zorg als het nodig is, ook al zijn ze te arm om het te betalen. Wij weten dat dit geld gaat kosten maar wij hebben het er voor de beschaving over.

Maar de uitvoering hebben wij een capitalistische basis gegeven door de financiering van het geheel aan beursgenoteerde, dus winstzoekende, bedrijven uit te besteden. Deze geforceerde marktwerking heeft mensen en organisaties van hun instinctieve zorgethiek vervreemd. De financiering hoort zich rustig op de achtergrond af te spelen maar in het huidige systeem is de logistiek van de verzekering het belangrijkste element geworden. De zorg zelf komt op de tweede plaats. Het resultaat is dat de zorg geen geheelidentiteit of zelfbeeld heeft, waardoor ze richting en motivatie verloren heeft.

Een ander gevolg is dat de zorg veel duurder is geworden. Verzekeringsbedrijven halen hun winst percentagegewijs uit de omzet. Voor hen is het dus prima als alles duur wordt. Dan halen ze des te gemakkelijker de nodige winst. Zij betalen graag duizenden euros aan geprivatiseerde ambulance bedrijven. Hoe meer hoe beter. Maar daar baat de kwaliteit van de zorg niet naar verhouding bij.

Door het invoeren van het marktdenken lijkt Nederland het verschil niet meer te zien tussen de particuliere en de publieke sectoren. De zorg is een duidelijk voorbeeld hiervan. Er zit geen winst in de basiszorg en daar doen wij het toch niet voor. Laat er een prive zorgsector komen waar de nadruk op winst mag zijn, de basiszorg moeten wij zien als investering in de samenleving. Laat het geld door de Nederlandsche bank beheerd worden en de administratie door een publieke instantie.

Dit zal voorlopig politiek moeilijk te verkopen zijn. De zorgverzekeraars hebben bergen geld achter de hand. Als ze zich bedreigd voelen, kunnen ze het ene staaltje na het andere van de medische verzekering laten zien. Het marktdenken is nog steeds het teken van deze tijd maar het kan ook omslaan en dan krijgen wij weer een kans om de zorg goed aan te pakken.